Emeğin, gülen aydınlık yüzü: Aslıhan Kaplan Bayrak

0
16

Emeğin, Gülen Aydınlık Yüzü

Emeğin kentinde Türkiye Taşkömürü Kurumuna ait prefabrik tek katlı lojmanların yağlı boyalı duvarlarında asılı manzara resimlerinin kahramanı, baba mesleği mühendislik okumak için İstanbul’un yolunu tutmuştu. Yeşil ve maviye bezenmiş doğanın içinde büyüyen bir insanın ruhundaki giz, daha sonra yetenek ve inançla motive olunca, Mimar Sinan Üniversitesinde soluğu alır.

Kendisini tanıdığım son yirmibeş yılına iki üniversite, çalışma yaşamı, evlilik ve bir çocuk sığdıran ardından yeteneğini, sergiler, ödüller ve atölye çalışmaları ile taçlandıran emeğin gülen  yüzü Aslıhan Kaplan Bayrak ile bir sempozyum daveti için geldiği Ayvalık’ta söyleştik.

Mütevazi olduğu kadar, tanıdığım ilk günden itibaren gözlerinin içindeki gülümseme hiç eksilmeyen, büyülü kahkahası ile sohbeti doyumsuzlaştıran Aslıhan, doğup büyüdüğü kenti asla unutmadı. Nitekim bu bağlılığın ironik bir öyküsüdür 2016 yılında gerçekleştirdiği  “Geçen herşey merdivenden geçer. Gelen herşey merdivenden gelir”  konulu kişisel sergisi.

Ayvalık Destek Tasarım Atölyesi tarafından 3-7 Ekim tarihleri arasında dördüncüsü  düzenlenen Sanat ve Tasarım Sempozyumuna katılarak “Mekan ve Bellek” konulu bir sunum veren Aslıhan Kaplan Bayrak, bu güzel kavuşmayı Kozlu Kılıç Mahallesindeki büyüdüğü evi resmederek ölümsüzleştirdi adeta.

O’nun deyimiyle Mekan İçre diyerek, hem Ayvalık çalışmasını hem de sanat anlayışını kendi yorumlarıyla dinleyelim.

Terapi Olarak Sanat kitabında Alain de Botton ve John Armstrong sanatı bir araç olarak ele alır. Araç, bir isteğin yerine getirilmesi için gereken fiziki yapımızın eksikliğini gideren bir nesnedir. Sanatın gayesini keşfetmek için, zihnimiz ve duygularımızla ne tür şeyleri yapma ihtiyacı hissedip de yapamadığımızı sormamız gerekir. Sanat hangi psikolojik zaaflara medar(vesile, çare) olur? Sorusunu yedi zaafa karşılık yedi işlev ile tanımlamış. Birinci sıraya da Hatırlama başlığını almış.

Olayları hatırlamakta zaaf gösteririz. Unutmanın yol açtığı sorunlara getirilen en açık çözüm, yazmaktır; ikinci ana çözüm ise resim. Görsel sanatları iletişim biçimi olarak seçen bir kişi olarak bu konuyu kendi eserlerim ve Bahçe sanat inisiyatifi özelinde sanatsal bakış açım doğrultusunda açmaya çalışacağım.

Varlık/benlik algısı mekandan bağımsız değildir.

Bu düşünceden hareketle, mekan algısıyla oynayarak düzen ile düzensizliğin sınırlarında gezen işler üretirken kozmos ile kaos arasındaki gerilimi sezdirme çabasındayım. Mekanla özdeşleyim (empati); mekan algısının parçalanması, benlik algısının yırtılması ve kaybolmuşluk, arada kalmışlık/araf, yabancılık/ötekilik hissiyatı! vb. kavramlar resmimde izlenebilecek ögelerdir.

Resimlerimde tekrarlar önemli ve ayırt edici bir özellik. Sürekli tekrarlanan bir imge olarak merdivenler, basamaklar görürüz.

Doğanın içinde kimi zaman asma merdivenler edasıyla salınan ya da ayağımızın altından kayan merdivenler bir umuda tutunma hali. Doğanın betonlaşma ile olan yarışı kazanması arzusu. Yıkımın etkileri sert çizgilerle dışa vurumcu bir tavırla ortaya konurken, umudun rengi resimlerime hakim oluyor. Doğaya yapılan bütün müdahaleler yıkıma meyilli. Ben de merdivenleri ve binaları yıkarak doğanın tarafında yer alıyorum kendimce.. hayali mekanlarımı kurguluyorum.  2016 yılında yaptığım “Geçen her şey merdivenden geçer. Gelen her şey merdivenden gelir.” kişisel sergim sırasında Zonguldak’tan bir dostumun “merdivenler şehri Zonguldak” yorumu üzerine düşününce bilinçaltıma merdivenlerin işlenmesinin çocukluğuma dayanıyor olması daha büyük bir ihtimal… Bu da belleğin arka planda çalışıyor olması ve bilinçaltımın bana çocukluğumun güzel yıllarını hatırlatmaya çalışması muhtemelen..

Benim merdivenlere yüklediğim başka başka anlamlar da var tabi.

Her gerçeklik ona bakan öznel gözlere farklı perspektif açıları sunar, algı kapıları açar.

Merdivenler, mekanları birbirine bağlayan geçitler olmanın yanında kavramları kavramlara bağlayan, insanları insanlara bağlayan bir metafor olarak önemli benim için. Tanımlı alanlarımız arasında gidip gelirken geçtiğimiz tanımsız bölgeler. Dışarıdan kaostan, içeriye kosmosa tanımlı güvenli alanlarımıza evimize, işyerimize geçerken kullandığımız ara mekanlar. Aslında bu ana mekanlar arasında dolaşırken geçiyor çoğu zamanımız, bu ara hallerde.. Bir hedefe doğru ilerlerken geçirdiğimiz zaman dilimi hayatımızın büyük bir kısmını oluşturuyor. Başarı, mutluluk, refah gibi tanımladığımız hedeflere ilerlerken geçirdiğimiz zaman. Ve tıpkı merdivenin basamaklarında yükseldikçe değişen bakış açıları gibi her adımda değişiyoruz. Merdivenler de duygular arası geçiş halleri olarak okunabilir resimlerimde.

Tanımladığımız, algılayabildiğimiz zaman ardışık ilerliyor ancak farklı bir boyutta hepsi üst üste de algılanabilir değil midir? Yansımalarla, eğrilerle ve kesişen doğrularla, mekanı üstüste kurgularken mekanın ve zamanın ruhunu sorgula(t)mak amacım. İç içe geçmiş mekanlar, bir belirip bir kaybolan ağaçlar, manzara izlenimleri… Yukardan bir bakış açısıyla perspektif kurarak bir çeşit vertigodan yararlanıp duygularımızın, benliğimizin tepetaklak edildiği günümüz iklimine gönderme yapmaya çalışıyorum. Resimlerimdeki mekan algısı, hem rahatsız edici hem de doğa ile bağımızı yani varlık algımızı yeniden düşünmeye davet ediyor.

Yaşadığımız çağda, umutla umutsuzluğun, eskiyle yeninin, bireyselle toplumsalın sürekli çatıştığı, insanların kolaylıkla yok olup gidebildikleri acımasız bir dünyaya tanık oluyoruz. Her şeyin üzerimize üzerimize geldiği anlarda, ki bir süreklilik oldu artık, ‘sanat bizi kurtaracak’ önermesine tutunuyorum.

Bulunduğumuz kaos ortamında bireysel sanat alanlarımıza çekilmeye zorlanırken bunu kolektif bir bilince dönüştürerek varoluşsal bir durum sergilemek benim sanatçı olarak birincil kaygım. Bu sebeple duyarlı olduğumuz Doğa konusunda ortak bir duygu ve bilinç paylaşımında olan arkadaşlarımla bir araya gelerek ortak bir farkındalık yaratma amacıyla Bahçe projesini gerçekleştirdik. İlk sergimizi Tüyap Artist 2014 fuarında yaptık. Bahçe projesinin şöyle bir amacı vardı. Biliyorsunuz fuarlar, yanyana galerilerin ya da grupların çerçeveli işleri sergilediği ve bir süre sonra izleyinin artık hiç bir eseri algılayamaz olduğu bir ortam. Bunu kırabilmek için bir 7 sanatçının işlerinin birer küçük bahçe şeklinde bir koridor etrafında toplandığı büyük bir Bahçe kurguladık. Tek girişi olan ve izleyicinin girip içeride kalmak istediği hatta çıkmak istemediği resimlerle alışverişinin çevrel görme sayesinde (çünkü 2 metre yüksekliğinde ve duvarların resimlerden oluştuğu bir mekan) bambaşka bir boyuta taşındığı bir proje sergisi gerçekleştirdik. Bu birinci sergi sonrasında sergi ismimiz olan Bahçe grup adı, inisiyatif adına dönüştü.

Sanatçının sanatla ortak paydası ‘doğa’ ve her sanat eseri öncesinde doğaya sorulmuş bir sorunun cevabı bizce. Bahçe projeleri sergilerinde sergi mekanı, sergileme şekli ve işler bir kavram bütünü oluşturur, katmanlı bir sergi sunar. Sergilerimizde işlerin ve mekanın izleyiciyi duraklatmasını, kuşatmasını ve sorgulatmasını önemsiyoruz. Bu bağlamda özellikle büyük boyutlu işlere yer vermeyi tercih ediyoruz.

Louis Bourgeous “kişisel olan politiktir” der. Mekan bellek ilişkisi bağlamında kendi kişisel hikayelerimiz üzerinden yorumlamanın toplumsal ve siyasi bellekten bağımsız olamayacağını unutmamak gerek. Son olarak gerçeklerden ölmemek için sanat diyen Nietzsche’nin sözünü analım.
“We have art in order not to die of the truth.”

 Aslıhan Kaplan Bayrak kimdir?

1975 Zonguldak doğumlu. Zonguldak Atatürk Anadolu Lisesi 1993 mezunu Aslıhan Kaplan, 1997 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümünü bitirmiştir.

Sanat eğitimine 2003 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Resim Bölümü’nde başlayan Aslıhan Kaplan Bayrak, eğitimini Prof.Zekai Ormancı – Prof. Yalçın Karayağız atölyesinde sürdürdü. Fevzi Tüfekçi ve Umut Germeç ile gravür atölyesinde de çalışan sanatçı, 2007’de birincilikle mezun oldu. İstanbul Pendik’teki resim ve gravür atölyesinde çalışmalarını sürdüren Bayrak, 2014 yılından beri Bahçe Sanat İnisiyatifi koordinasyonunu ve sergi küratörlüğünü gerçekleştiriyor.

ÖDÜLLER:

2006 İpek-Ahmet Merey Resim yarışması Başarı Ödülü

2007 Türk Kalp Vakfı Resim Yarışması Mansiyon

2007 Hacı Ömer Sabancı Vakfı MSGSÜ Resim Bölümü Birincilik Ödülü

 

KİŞİSEL SERGİLER:

2011 “Yansımalar…Şiir…Mekan…” Resim Sergisi / Düş Yolcusu Sanat Durağı Caddebostan

2014  “Nature or Else?” Resim Sergisi / Dentan Fulya

2015  “SquarerootAslıhan” Resim ve Özgünbaskı sergisi / Kent, UK

2016 “Geçen herşey merdivenden geçer. Gelen herşey merdivenden gelir.” Resim Sergisi / Harmony Sanat Galerisi

2016 Aslıhan Kaplan Bayrak Resim Sergisi / Colorida Art Gallery, Lisbon

2017 “Ayasofya” Resim Sergisi / Dentan Fulya

2017 “Mekan İçre” / Maltepe Türkan Saylan Kültür Merkezi

2017 “Mekan İçre” / İstanbul Aydın Üniversitesi Galeri Aydın

FUARLAR:

2006 MSGSÜ / ARTİST 2006 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

2007 MSGSÜ / ARTİST 2007 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

2008 Daire Galeri / CI Contemporary İstanbul

2011 International Art Expo 2011

2011 Gravürhane Resim ve Özgün Baskı Sergisi / ARTİST 2011 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

2012 ALLONE Kentsel Dönüşüm Resim Sergisi / ARTİST 2012 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

2012 Gravürhane Resim ve Özgün Baskı Sergisi / ARTİST 2012 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

2013 Karşı Sanat / ARTİST 2013 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

2013 Gravürhane Resim ve Özgün Baskı Sergisi / ARTİST 2013 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

2014 Bahçe Proje Sergisi / ARTİST 2014 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

2015 LABİRENT / Bahçe İnisiyatif / ARTİST 2015 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

2015 Tuhaf Günler / Kolektif İnisiyatif / ARTİST 2015 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

2016 Gerçeklerden Ölmemek için… / Bahçe İnisiyatif / ARTİST 2016 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

2016 Sizi Çok Formsuz Gördüm / ARTİST 2016 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

2016 Su Başında Durmuşuz / Gravurist / ARTİST 2016 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

2017 Hiçbir Yer / Bahçe İnisiyatif / Artist 2017 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

2017 Yanıltmasın Güneş de Bizi / Gravürist / Artist 2017 Tüyap İstanbul Sanat Fuarı

KARMA SERGİLER:

2006 II. Uluslararası Özgün Baskı Sergisi

2006 Türk Kalp Vakfı Resim Yarışmalı Sergisi

2006 67.Devlet Resim Heykel ve Özgün Baskı Yarışmalı Sergisi

2006 İpek-Ahmet Merey Resim Yarışması Başarı Ödülü

2007 Türk Kalp Vakfı Resim Yarışmalı Sergisi

2008 “Veya Kare” Karma Sergisi / Daire Sanat

2008 “Tekrar” Karma Sergisi / Daire Sanat

2008 MSGSÜ 2007 Mezunları Sergisi

2009 Galateaart Kazı Resim Sergisi

2010 Erguvan İstanbul Karma Sergi / Tophane-i Amire

2010 İstanbulla Yüzleşme | Yüz Çağdaş İstanbul Gravürü / Galateaart

2011 İstanbulla Yüzleşme | Yüz Çağdaş İstanbul Gravürü / İTÜ Taşkışla

2011 Volume 2 Karma Sergi / Galeri Espas

2011 İstanbulla Yüzleşme | Yüz Çağdaş İstanbul Gravürü / YTÜ Yüksel Sabancı Sanat Merkezi

2011 Birbirinden… Karma Sergi / Galateaart

2012 Sezon Finali Karma Sergi / Düş Yolcusu Sanat Durağı Caddebostan

2013 Karma Sergi / Tuva Sanat

2013 Yılbaşı Karma Seramik ve Porselen Sergisi / Düş Yolcusu Sanat Durağı Caddebostan

2013 Yılbaşı Karma Sergisi / Harmony Sanat Galerisi

2014 Yaz Karması / Harmony Sanat Galerisi

2014 Güz Karma Sergisi / Düş Yolcusu Sanat Durağı

2014 Yılbaşı Karma Sergisi / Harmony Sanat Galerisi

2015 Günümüzden Seçki Gravür Sergisi / Harmony Sanat Galerisi

2015 Her Yerde Olabilir / Kolektif Sanat İnisiyatifi / Namık Kemal Üniversitesi, Tekirdağ

2015 Harmony Yaz Sergisi / Harmony Sanat Galerisi

2015 Bahçe Proje Sergisi / Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi

2015 Yılbaşı Karma Sergisi / Harmony Sanat Galerisi

2016 Gravürist Gravür Sergisi / Caddebostan Kültür Merkezi

2016 Labirent / Bahçe Grubu / Maltepe Türkan Saylan Kültür Merkezi

2016 Life N Style / Özgün Baskı Festivali Batum

2016 Life N Style / Özgün Baskı Festivali Tiflis

2017 Seni Ne Rehabilite Eder? / Bude Art Center

2017 DAÜ Sanat Üçgeni / Doğu Akdeniz Üniversitesi Kıbrıs

2017 Bir Yaprak Gönder / Bahçe Grubu / A Atelye Galeri Taksim

2018 “Mekan İnsan Bellek” Sergisi / Güzelyurt Belediyesi Kent Müzesi / Kıbrıs

2018 Printed ’18 / Mixer Arts

 

Katıldığı etkinlikler:

2015 Kartal DİSK Meslek Lisesi Bahçe grubu workshop

2016 Doğu Akdeniz Üniversitesi Gravür Günleri, Kıbrıs

2016 8.Portakal Çiçeği Sanat Kolonisi, Sapanca

2017 Doğu Akdeniz Üniversitesi Sanat Üçgeni II , Kıbrıs

2017 Sagalossos 3.Resim Çalıştayı

2018 Sanat ve Tasarım Sempozyumu , Ayvalık

 

İletişim:

Atölye adresi: Kurtkoy Yenisehir Mah. Erdem Sok. Yesil Konaklar Sitesi No: 1/64 Pendik / İSTANBUL

GSM Tel: +90532 240 67 27

E-mail: aslihankaplan@gmail.com

www.aslihankaplan.com

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here